İstanbul’da koruma merkezlerine başvuran çocuklarda tütün, alkol ve madde kullanım özellikleri - Ögel, Kültegin; Aksoy, Alper (Journal of Dependence, 2008)
Amaç: Koruma merkezine başvuran çocuklar arasında tütün, alkol ve madde kullanımının yaygın olduğu gözlenmekle birlikte, bu çocukların madde kullanım yaygınlığı ve kullanım özelliklerine ilişkin bilgiler oldukça azdır. Bu araştırmada, İstanbul’da koruma merkezlerine başvuran ve madde kullanan çocuklar arasında madde kullanım yaygınlığının, madde kullanmaya başlama yaşlarının ve madde kullanım özelliklerinin araştırılması amaçlanmıştır. Yöntem: 2002 ve 2003 yıllarında İstanbul’da, koruma merkezlerinde kalan 21 yaş altı 194 çocuk ve ergenler araştırmaya alınmıştır. En az son bir aydır gecelerin büyük çoğunluğunu ailesinin yanında geçirmeyen ve sokakta kalan çocuklar, sokakta yaşayan olarak tanımlanmıştır. Yazarlar tarafından oluşturulan soru formu ve DSM IV için SCID görüşme formu kullanılmıştır. Bulgular: Araştırmaya alınan çocukların %78’nin tütün ve alkol dışı madde kullandığı bulunmuştur. Erkeklerde en yaygın kullanılan maddeler sırasıyla tütün, boya tineri, alkol ve yapıştırıcıdır. Kızlarda ise en yaygın kullanılan maddeler sırasıyla tütün, alkol, esrar ve yapıştırıcıdır. Erkeklerde ilk olarak sokakta yaşamaya başladıktan sonra madde kullanmaya başlama riski kızlara göre yaklaşık 3 kat, sokakta yaşamaya başladıktan sonra düzenli kullanmaya başlama riski ise 10 kat fazladır. Sonuç: Sokakta yaşayan çocuklarda madde kullanım ve bağımlılığı yaygınlığı aynı yaş grubuna göre oldukça yüksektir. Bu nedenle sokakta yaşayan çocuklara yönelik önleme ve tedavi girişimlerinin artması gereklidir.