Dijital bağımlılık ve FOMO, kişilik faktörleri ve mutluluk ile ilişkisi: üniversite öğrencileri ile bir uygulama

Yazarlar

  • Hande Sarıca Keçeci Erciyes Üniversitesi Yönetim Bilişim Sistemleri Anabilim Dalı - Erciyes Üniversitesi Yönetim Bilişim Sistemleri Anabilim Dalı
  • Esra Kâhya Özyirmidokuz Erciyes Üniversitesi image/svg+xml
  • Lale Özbakır Erciyes Üniversitesi image/svg+xml

DOI:

https://doi.org/10.51982/bagimli.902214

Anahtar Kelimeler:

Dijital bağımlılık- kişilik- gelişmeleri kaçırma korkusu- mutluluk

Öz

Amaç: Bu çalışmada sosyal medya bağımlılığı, akıllı telefon bağımlılığı, oyun oynama bozukluğu ile kişilik, gelişmeleri kaçırma korkusu (FoMo) ve mutluluk arasındaki ilişkilerinin araştırılması amaçlanmıştır.
Yöntem: Erciyes Üniversitesi’nde 497 gönüllü katılımcıya (%61,2 kadın, %38,8 erkek) Beş Faktör Kişilik Ölçeği, Üsküdar Eksik Olma Korkusu Ölçeği, Akıllı Telefon Bağımlılığı Ölçeği (SAS), İnternet Oyun Oynama Bozukluğu Ölçeği (IGDS9-SF), Sosyal Medya Bağımlılığı Ölçeği (SMAS-SF), Toronto Aleksimi Ölçeği ve Oxford Mutluluk Ölçeği uygulanmıştır
Bulgular: Mobil bağımlık, oyun oynama bozukluğu ve FoMo ile sosyal medya bağımlılığı arasında anlamlı; mobil bağımlılık ile nevrotiklik, yumuşak başlılık ve dürüstlük arasında anlamlı; oyun oynama bozukluğu ile yumuşak başlılık ve dürüstlük arasında anlamlı ilişkiler bulunmuştur. Sosyal medya bağımlılığı ile nevrotiklik arasında; sanal iletişim ve sanal problem ile dürüstlük arasında; sanal bilgi ile dışadönüklük arasında anlamlı ilişkiler bulunmuştur.
Sonuç: Bu araştırma sonucunda, sosyal medya bağımlılığı, akıllı telefon bağımlılığı, oyun oynama bozukluğu ile kişilik, FoMo ve mutluluk arasında ilişkiler tespit edilmiştir.

Referanslar

Türkiye İstatistik Kurumu. Hanehalkı Bilişim Teknolojileri (BT) Kullanım Araştırması. https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Hanehalki-Bilisim-Teknolojileri-(BT)-Kullanim-Arastirmasi-2020-33679 (5 Şubat 2021’de ulaşıldı).

We Are Social, Hootsuite. Global Digital Reports. https://wearesocial.com/digital-2020 (5 Mart 2021’de ulaşıldı).

UNICEF. Dijital Bir Dünyada Çocuklar: Dünya Çocuklarının Durumu. https://www.unicef.org/publications/files/SOWC_2017_ENG_WEB.pdf (5 Şubat 2021’de ulaşıldı).

Kahya Özyirmidokuz E, Akpınar Karakaş B. Dijital Bağımlılık ile Mücadelede Sosyal Bilişimin Rolü. Içinde: İlter K (ed) 5th International Management Information Systems Conference. IMISC, Ankara, 2018.

Alrobai AA. Engineering Social Networks to Combat Digital Addiction: The Case of Online Peer Groups. Doctoral Thesis, United Kingdom: Bournemouth University, Department of Philosophy, 2018.

Kesici A, Tunç NF. The development of the digital addiction scale for the university students: Reliability and validity study. Universal Journal of Educational Research 2018; 6(1): 91–98. DOI: https://doi.org/10.13189/ujer.2018.060108

American Psychiatric Association: Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders. 5. Baskı. Arlington, VA, American Psychiatric Association, 2013: 795-797. DOI: https://doi.org/10.1176/appi.books.9780890425596

Young KS. Internet addiction: The emergence of a new clinical disorder. CyberPsychology Behav 1998; 1(3): 237–244. DOI: https://doi.org/10.1089/cpb.1998.1.237

Almourad MB, McAlaney J, Skinner T, et al Defining digital addiction: Key features from the literature. Psihologija 2020; 53(3): 237–253. DOI: https://doi.org/10.2298/PSI191029017A

Ali R. Digital Addiction Research. https://www.bournemouth.ac.uk/research/projects/digital-addiction-research (5 Şubat 2021’de ulaşıldı).

Ali R, Jiang N, Phalp K, et al. The Emerging Requirement for Digital Addiction Labels. Içinde: Fricker SA, Schneider K (ed) REFSQ 2015: Requirements Engineering: Foundation for Software Quality . Springer Verlag, Essen, Germany, 2015: 198–213. DOI: https://doi.org/10.1007/978-3-319-16101-3_13

Alrobai A, McAlaney J, Phalp K, Ali R. Exploring the risk factors of interactive e-health interventions for digital addiction. International Journal of Sociotechnology and Knowledge Development 2016; 8(2): 1. DOI: https://doi.org/10.4018/IJSKD.2016040101

Alrobai A, McAlaney J, Phalp K, Ali R. Online Peer Groups as a Persuasive Tool to Combat Digital Addiction. Içinde: Meschtscherjakov A, De Ruyter B, Fuchsberger V, et al (ed) Persuasive Technology. Springer Verlag, Salzburg, Austria, 2016: 288–300. DOI: https://doi.org/10.1007/978-3-319-31510-2_25

Altuwairiqi M, Arden-Close E, Bolat E, et al. When People are Problematically Attached to Social Media: How Would the Design Matter? Içinde: Conference Proceedings - IEEE International Conference on Systems, Man and Cybernetics 2019: 4211–4218. DOI: https://doi.org/10.1109/SMC.2019.8913856

Alutaybi A, Mcalaney J, Arden-Close E, et al Fear of Missing Out (FoMO) as Really Lived: Five Classifications and one Ecology Psychological Factors of Cybersecurity. 6th International Conference on Behavioral, Economic and Socio-Cultural Computing (BESC). Beijing, China 2019: 1-6. DOI: https://doi.org/10.1109/BESC48373.2019.8963027

Cham S, Algashami A, Aldhayan M, et al. Digital Addiction: Negative Life Experiences and Potential for Technology-Assisted Solutions. Içinde: Advances in Intelligent Systems and Computing. Springer Verlag, 2019: 921–931. DOI: https://doi.org/10.1007/978-3-030-16184-2_87

McAlaney J, Aldhayan M, Almourad MB, et al. Predictors of Acceptance and Rejection of Online Peer Support Groups as a Digital Wellbeing Tool. Içinde: Advances in Intelligent Systems and Computing. Springer 2020: 95– 107. DOI: https://doi.org/10.1007/978-3-030-45697-9_10

Günüç S. İnternet bağımlılık ölçeğinin geliştirilmesi ve bazı demografik değişkenler ile internet bağımlılığı arasındaki ilişkilerin incelenmesi. Yüksek Lisans Tezi, Van: Yüzüncü Yıl Üniversitesi, Eğitim Programları ve Öğretimi Bilim Dalı, 2009.

Bakır Ağyar B, Uzun B. Developing the social media addiction scale: Validity and reliability studies. Addicta: The Turkish Journal on Addictions 2018; 5(3): 507–525. DOI: https://doi.org/10.15805/addicta.2018.5.3.0046

Dilci T. A study on validity and reliability of digital addiction scale for 19 years or older. Universal Journal of Educational Research 2019; 7(1): 32–39. DOI: https://doi.org/10.13189/ujer.2019.070105

Dilci T, Arslan A, Ersoy M. 0-12 yaş aralığındaki çocukların dijital bağımlılık düzeylerinin çeşitli değişkenlere göre belirlenmesi: Sivas ili örneklemi. Tarih Okulu Dergisi 2019; 12(38): 122–142. DOI: https://doi.org/10.14225/Joh1514

Arslan A. Ortaöğretim öğrencilerinin dijital bağımlılık düzeylerinin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi: Sivas ili örneği. Gazi University Journal of Science 2019; 5(2): 63–80.

Arslan A. Üniversite öğrencilerinin dijital bağımlılık düzeylerinin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi. International e-Journal of Educational Studies 2020; 4(7): 27–41. DOI: https://doi.org/10.31458/iejes.600483

Avcı F, Er H. Investigation of teacher views on digital addiction and suggestions for solution. Language Teaching and Educational Research 2019; 2(2): 132–159. DOI: https://doi.org/10.35207/later.602235

Ertemel AV, Eroğlu Pektaş GÖ. Dijitalleşen dünyada tüketici davranışları açısından mobil teknoloji bağımlılığı: Üniversite öğrencileri üzerine nitel bir araştırma. Yıldız Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 2018; 2(2): 18–34.

Durmuş H, Günay O, Yıldız S, et al. Üniversite öğrencilerinde internet bağımlılığı ve üniversite yaşamı boyunca değişimi. Anadolu Psikiyatri Derg 2018; 19(4): 383–389.

Göldağ B. Lise öğrencilerinin dijital oyun bağımlılık düzeylerinin demografik özelliklerine göre incelenmesi. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 2018; 15(1): 1287–1315.

Hazar K, Özpolat Z, Hazar Z. Ortaokul öğrencilerinin dijital oyun bağımlılığı düzeylerinin çeşitli değişkenlere göre incelenmesi (Niğde ili örneği). SPORMETRE Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi 2020; 18(1): 225–234. DOI: https://doi.org/10.33689/spormetre.647313

Oral AH, Arabacıoğlu T. İlkokul 4. sınıf öğrencilerinin dijital oyun bağımlılıklarının çeşitli değişkenler açısından incelenmesi. Trakya Eğitim Dergisi 2019; 9(1): 44-60. DOI: https://doi.org/10.24315/tred.450656

Taylan HH, Topal M, Ayas T. Sakarya’daki lise öğrencilerinin dijital oyun oynama eğilimlerinin incelenmesi. Online Journal of Technology Addiction and Cyberbullying 2018; 5(1): 53–68.

Yalçın Irmak A, Erdoğan S. Ergen ve genç erişkinlerde dijital oyun bağımlılığı: Güncel bir bakış. Ergen ve genç erişkinlerde dijital oyun bağımlılığı: güncel bir bakış. Turk Psikiyatri Derg 2016; 27(2): 128–137.

Yiğit Açıkgöz F, Yalman A. Dijital oyunların çocukların kişilik ve davranışları üzerinde etkisi: Gta 5 oyunu örneği. Akdeniz Üniversitesi İletişim Fakültesi Dergisi 2018; Özel Sayı: 163–180. DOI: https://doi.org/10.31123/akil.454283

Dursun A, Eraslan Çapan B. Ergenlerde dijital oyun bağımlılığı ve psikolojik ihtiyaçlar. İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 2018; 19(2): 128–140. DOI: https://doi.org/10.17679/inuefd.336272

Gökbulut B. Ortaokul öğrencilerinin akran zorbalığı ve dijital oyun bağımlılığı arasındaki ilişki. Karaelmas Eğitim Bilimleri Dergisi 2020; 8: 89–100.

Güvendi B, Tekkurşun Demir G, Keskin B. Ortaokul öğrencilerinde dijital oyun bağımlılığı ve saldırganlık. OPUS Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi 2019; 11(18): 1194–1217. DOI: https://doi.org/10.26466/opus.547092

Hazar Z, Hazar K, Gökyürek B, et al. Ortaokul öğrencilerinin oyunsallık, dijital oyun bağımlılığı ve saldırganlık düzeyleri arasındaki ilişkinin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi. Journal of Human Sciences 2017; 14(4): 4320-4332. DOI: https://doi.org/10.14687/jhs.v14i4.5035

Yücel G, Şan Ş. Dijital oyunlarda bağımlılık ve şiddet: blue whale oyunu üzerinde bir inceleme. AJIT-e: Bilişim Teknolojileri Online Dergisi 2018; 9(32): 87–100.

Hazar Z. Spor yapan ve yapmayan çocukların dijital oyun bağımlılığı ile öz yeterlik inanç düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi. Journal of Human Sciences 2019; 16(1): 315-325. DOI: https://doi.org/10.14687/jhs.v16i1.5663

Namlı S, Tekkurşun Demir G. The relationship between attitudes towards digital gaming and sports. Turkish Online Journal of Educational Technology 2020; 19(1): 40-52.

Savci M, Aysan F. Teknolojik bağımlılıklar ve sosyal bağlılık: internet bağımlılığı, sosyal medya bağımlılığı, dijital oyun bağımlılığı ve akıllı telefon bağımlılığının sosyal bağlılığı yordayıcı etkisi. Dusunen Adam 2017; 30(3): 202– 216.

Işık M, Kaptangil İ. Akıllı telefon bağımlılığının sosyal medya kullanımı ve beş faktör kişilik özelliği ile ilişkisi: Üniversite öğrencileri üzerinden bir araştırma. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi 2018; 7(2): 695– 717. DOI: https://doi.org/10.15869/itobiad.361081

Göymen R, Ayas T. Akıllı telefon bağımlılığı ve oyun bağımlılığı arasındaki ilişkinin incelenmesi. Online Journal of Technology Addiction and Cyberbullying 2019; 6(2): 36–52.

Güney M, Taştepe T. Ergenlerde sosyal medya kullanımı ve sosyal medya bağımlılığı. Ankara Sağlık Bilimleri Dergisi 2020; 9(2): 183-190.

Koçak Ç, Yiğit T. Teknoloji bağımlılığının bulanık mantık ile sınıflandırılması. Mühendislik Bilimleri ve Tasarım Dergisi 2020; 8(5): 126–132. DOI: https://doi.org/10.21923/jesd.829756

Beyens I, Frison E, Eggermont S. “I don’t want to miss a thing”: Adolescents’ fear of missing out and its relationship to adolescents’ social needs, Facebook use, and Facebook related stress. Comput Human Behav 2016; 64: 1–8. DOI: https://doi.org/10.1016/j.chb.2016.05.083

Buglass SL, Binder JF, Betts LR, Underwood JDM. Motivators of online vulnerability: The impact of social network site use and fomo. Comput Human Behav 2017; 66: 248–255. DOI: https://doi.org/10.1016/j.chb.2016.09.055

Przybylski AK, Murayama K, Dehaan CR, Gladwell V. Motivational, emotional, and behavioral correlates of fear of missing out. Comput Human Behav 2013; 29: 1841–1848. DOI: https://doi.org/10.1016/j.chb.2013.02.014

Gannamani VS, Kumar A, Bandaru R, Fiaidhi J. Fear of missing out, social media engagement, smartphone addiction, and distraction: The role of mobile applications-based intervention. TechRxiv 2019; doi: 10.36227/techrxiv.12094140.v1. DOI: https://doi.org/10.36227/techrxiv.12094140.v1

Altuwairiqi M, Kostoulas T, Powell G, Ali R. Problematic attachment to social media: Lived experience and emotions. Içinde: Advances in Intelligent Systems and Computing. Springer Verlag, 2019: 795–805. DOI: https://doi.org/10.1007/978-3-030-16184-2_76

Alutaybi A, Al-Thani D, McAlaney J, Ali R. Combating fear of missing out (FoMO) on social media: The FoMO-r method. Int J Environ Res Public Health 2020; 17(17): 6128. DOI: https://doi.org/10.3390/ijerph17176128

Elhai JD, Yang H, Fang J, et al. Depression and anxiety symptoms are related to problematic smartphone use severity in Chinese young adults: Fear of missing out as a mediator. Addict Behav 2020; 101: 105962. DOI: https://doi.org/10.1016/j.addbeh.2019.04.020

Cargill M. The Relationship Between Social Media Addiction, Anxiety, the Fear of Missing Out, and Interpersonal Problems. Doctoral Thesis, Ohio: The University of Akron, Department of Philosophy, 2019.

Casale S, Rugai L, Fioravanti G. Exploring the role of positive metacognitions in explaining the association between the fear of missing out and social media addiction. Addict Behav 2018; 85: 83–87. DOI: https://doi.org/10.1016/j.addbeh.2018.05.020

Kuss DJ, Griffiths MD. Online social networking and addiction—a review of the psychological literature. Int J Environ Res Public Health 2011; 8(9): 3528–3552. DOI: https://doi.org/10.3390/ijerph8093528

Yoo K-H, Gretzel U. Influence of personality on travel-related consumer-generated media creation. Comput Human Behav 2011; 27(2): 609–621. DOI: https://doi.org/10.1016/j.chb.2010.05.002

Uyar K. Perakende terapi. Business and Management Studies: An International Journal 2019; 7(1): 496–513. DOI: https://doi.org/10.15295/bmij.v7i1.1013

Metin B, Pehlivan R, Tarhan N. Realiability and validity of Uskudar Fear Of Missing Out Scale. Journal of Neurobehavioral Sciences 2017; 4(2): 40–46.

Kwon M, Lee JY, Won WY, et al. Development and validation of a Smartphone Addiction Scale (SAS). PLoS One 2013; 8(2): e56936 DOI: https://doi.org/10.1371/journal.pone.0056936

Demirci K, Orhan H, Demirdas A, et al. Akıllı Telefon Bağımlılığı Ölçeği’nin Türkçe formunun gençlerde geçerlilik ve güvenilirliği. Klinik Psikofarmakoloji Bülteni 2014; 24(3): 226–234. DOI: https://doi.org/10.5455/bcp.20140710040824

Pontes HM, Griffiths MD. Measuring DSM-5 internet gaming disorder: Development and validation of a short psychometric scale. Comput Human Behav 2015; 45: 137–143. DOI: https://doi.org/10.1016/j.chb.2014.12.006

Arıcak O, Dinç M, Yay M, Griffiths M. Adapting the short form of the Internet Gaming Disorder Scale into Turkish: Validity and reliability. Addicta: The Turkish Journal on Addictions 2018; 5(4): 615-636. DOI: https://doi.org/10.15805/addicta.2018.5.4.0027

Şahin C. Social media addiction scale-student form: The reliability and validity study. The Turkish Online Journal of Educational Technology 2018; 17(1): 169–182. DOI: https://doi.org/10.1037/t72756-000

Bagby RM, Parker JDA, Taylor GJ. The twenty-item Toronto Alexithymia scale-I. Item selection and crossvalidation of the factor structure. J Psychosom Res 1994; 38(1): 23–32. DOI: https://doi.org/10.1016/0022-3999(94)90005-1

Güleç H, Köse S, Güleç MY, et al. Reliability and factorial validity of the Turkish version of the 20-item Toronto alexithymia scale (TAS-20). Klinik Psikofarmakoloji Bülteni 2009; 19(3): 215–221.

Hills P, Argyle M. The Oxford Happiness Questionnaire: A compact scale for the measurement of psychological well-being. Pers Individ Dif 2020; 33(7): 1073–1082. DOI: https://doi.org/10.1016/S0191-8869(01)00213-6

Tayfun D, Sapmaz F. Oxford Mutluluk Ölçeği Türkçe formunun psikometrik özelliklerinin üniversite öğrencilerinde incelenmesi. Dusunen Adam 2012; 25(4): 297–304.

Nunnaly JC. Psychometric Methods. In: Psychometric Methods. Springer, Dordrecht, New York, 2002: 97–126. DOI: https://doi.org/10.1007/978-94-010-0462-6_4

George D, Mallery P. SPSS for Windows Step by Step: A Simple Study Guide and Reference, 17.0 Update. Pearson, Boston, 2010.

Furnham A, Brewin CR. Personality and happiness. Pers Individ Dif 1990; 11: 1093–1096. DOI: https://doi.org/10.1016/0191-8869(90)90138-H

Błachnio A, Przepiorka A, Senol-Durak E, et al. The role of personality traits in Facebook and internet addictions: A study on Polish, Turkish, and Ukrainian samples. Comput Human Behav 2017; 68: 269–275. DOI: https://doi.org/10.1016/j.chb.2016.11.037

Bluteau J, Bluteau P. Obsessive Consumption Disorder: Tackling the problem of handheld digital addiction. J Psychiatry 2020; 23(6): 1.

Sağlam M, Topsümer F. Dijital oyunlar ve öznel iyi oluş ilişkisi: Muğla sıtkı koçman üniversitesi örneği. Humanities Sciences 2019; 14(2): 31–50.

Mochón F. Happiness and technology: Special consideration of digital technology and internet. International Journal of Interactive Multimedia and Artificial Intelligence 2018; 5(3): 162–168. DOI: https://doi.org/10.9781/ijimai.2018.12.004

Kahya Özyirmidokuz E, Stoica EA, Uyar K. Mutlu proje: Adaptif duygusal bir sosyo-teknik sistem yaklaşımı. Yönetim Bilişim Sistemleri Dergisi 2017; 3(2): 32–46.

Özteke Kozan Hİ, Kavaklı M, Ak M, Kesici Ş. Akıllı telefon bağımlılığı, genel aidiyet ve mutluluk arasındaki ilişkilerin yapısal eşitlik modellemesi ile incelenmesi. Klinik Psikiyatri Dergisi 2019; 22(4): 436–444.

Reer F, Tang WY, Quandt T. Psychosocial well-being and social media engagement: The mediating roles of social comparison orientation and fear of missing out. New Media & Society 2019; 21(7): 1486–1505. DOI: https://doi.org/10.1177/1461444818823719

Chai HY, Niu GF, Lian SL, et al. Why social network site use fails to promote well-being? The roles of social overload and fear of missing out. Comput Human Behav 2019; 100: 85–92. DOI: https://doi.org/10.1016/j.chb.2019.05.005

Rozgonjuk D, Sindermann C, Elhai JD, Montag C. Individual differences in Fear of Missing Out (FoMO): Age, gender, and the Big Five personality trait domains, facets, and items. Pers Individ Dif 2021; 171: 110546. DOI: https://doi.org/10.1016/j.paid.2020.110546

Sheldon P, Antony MG, Sykes B. Predictors of Problematic Social Media Use: Personality and life-position indicators. Psychol Rep 2021; 124 :1110–1133. DOI: https://doi.org/10.1177/0033294120934706

Alam T. Millennials: Fear of Missing Out (FOMO) and social media engagement. SAGE Preprint. 2021; doi: 10.31124/advance.14046824.v1 DOI: https://doi.org/10.31124/advance.14046824

Silva Santos IL, Pimentel CE, Mariano TE. Cyberstalking scale: Development and relations with gender, FOMO and social media engagement. Curr Psychol 2021; doi: 10.1007/s12144-021-01823-3. DOI: https://doi.org/10.1007/s12144-021-01823-3

Tandon A, Dhir A, Almugren I, et al. Fear of missing out (FoMO) among social media users: A systematic literature review, synthesis and framework for future research. Internet Res 2021; 31(3): 782–821. DOI: https://doi.org/10.1108/INTR-11-2019-0455

Lee JA, Bright LF, Eastin MS. Fear of Missing Out and consumer happiness on Instagram: A serial mediation of social media influencer-related activities. Cyberpsychol Behav Soc Netw 2021; doi: 10.1089/cyber.2020.0431. DOI: https://doi.org/10.1089/cyber.2020.0431

Elhai JD, McKay D, Yang H, et al. Health anxiety related to problematic smartphone use and gaming disorder severity during COVID-19: Fear of missing out as a mediator. Hum Behav Emerg Technol 2021; 3(1): 137–146. DOI: https://doi.org/10.1002/hbe2.227

İndir

Yayınlanmış

01.12.2021

Sayı

Bölüm

Araştırma Makalesi

Nasıl Atıf Yapılır

Sarıca Keçeci, H., Kâhya Özyirmidokuz, E., & Özbakır, L. (2021). Dijital bağımlılık ve FOMO, kişilik faktörleri ve mutluluk ile ilişkisi: üniversite öğrencileri ile bir uygulama. Journal of Dependence, 22(4), 379-394. https://doi.org/10.51982/bagimli.902214