Bağımlılığa felsefi bir bakış

Öz

Bağımlılığın ne olduğunu felsefenin bakış açısı ile incelediğimizde haz ve tutku kavramları ile bağına bakmak gerekir. Genel olarak hoşa giden bir şeyin yarattığı, uyandırdığı bir duygu olarak tanımlanabilecek haz felsefe tarihinde Antik Yunandan günümüze kadar insanın biyolojik, psikolojik ve ahlaki yaşamının anlam-landırılmasında kullanılan bir kavramdır.
Tutku ise şiddetli ve sürekli duygu, güçlü istek ve eğilim olarak tanımlanmaktadır. Tutku insan davranışlarını yöneten güçlü bir duygudur. Yöneldiği amaç ya da seçtiği nesne üzerinde ve dışında hiçbir şeyi göremeyecek kadar yoğunlaşmış olan tutkunun aynı zamanda bir tür körleşmeyi de ifade ettiği de düşünülür.
İşte bu nedenle felsefe tarihinde filozofların çoğu tutkuya karşı olumsuz tavır takınmış onu insana zarar veren bir özellik olarak değerlendirmişlerdir. Haz ve tutku ile davranışlarını biçimlendiren bağımlı insanın özgürlüğünü kaybettiği ve bağımlısı olduğu şeyin onu kontrol ettiği düşünülmektedir.
Özgürlüğün yeniden kazanılması kontrolün tekrar kişiye geçmesi için haz ve tutkulara karşı aklın kullanılması düşüncesi felsefe tarihinin ilk dönemlerinden beri savunulmaktadır. Bu makalede farklı bakışlara sahip filozoflardan hareketle bu konu değerlendirilmektedir.