Bağımlı akrabası olan ve olmayan bireylerin eşbağımlılık özelliklerinin savunma mekanizmaları, aile işlevselliği ve bağlanma stilleri açısından karşılaştırılması
DOI:
https://doi.org/10.51982/bagimli.1355379Anahtar Kelimeler:
Eş bağımlılık- savunma mekanizmaları- aile işlevselliği- bağlanma stilleriÖz
Amaç: Bu çalışmada, bağımlı yakını olan (klinik grup, n=56) ve olmayan (klinik-olmayan grup, n=59) bireylerin eş-bağımlılık özelliklerinin bireysel (savunma-mekanizmaları), aile içi (aile-işlevselliği) ve ilişkisel (bağlanma-stilleri) açılardan karşılaştırılarak bu bireylerin eş-bağımlılık özelliklerinin ortak ve farklı yönlerinin belirlenmesi amaçlanmıştır.
Yöntem: Veri toplama aracı olarak Eş Bağımlılık Belirleme Ölçeği (EşBBÖ), Savunma Biçimleri Testi 40 (SBT-40), Aile Değerlendirme Ölçeği (ADÖ) ve İlişki Ölçekleri Anketi (İÖA) kullanılmıştır.
Bulgular: Klinik grubun EşBBÖ (diğerine-odaklanma/kendini-ihmal, düşük-öz-değer, kök-aile-sorunları alt ölçekleri ve toplam puanı); SBT-40 (immatür-savunmalar alt ölçeği); ADÖ (problem-çözmede-başarısızlık, iletişim-sorunları, rol-dağılımı-sorunları, duygusal-tepkisellik, duygusal-ilişki-kurma ve genel-işlevsellik sorunları alt ölçekleri ve toplam puanı); İÖA (saplantılı-bağlanma alt ölçeği) puanlarının klinik-olmayan gruptan; klinik-olmayan grubun ise SBT-40 olgun-savunmalar alt ölçeği puanının klinik gruptan istatistiksel olarak anlamlı düzeyde daha yüksek olduğunu göstermiştir. Klinik grupta immatür savunmaların, problem-çözmede başarısızlığın ve saplantılı-bağlanmanın; klinik-olmayan grupta ise immatür savunmaların ve sağlıksız iletişimin eş-bağımlılığı istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yordadığını göstermiştir.
Sonuç: Bu bulgular, bağımlı yakını olan ve olmayan bireylerin eş-bağımlılık özelliklerinin farklılık gösterdiğini gözlemleyen önceki araştırmaları desteklemektedir. Ayrıca immatür savunmaların, bireyin bağımlı bir yakını olup olmadığı fark etmeksizin her iki grupta da eş-bağımlılığı yordaması, bu savunma mekanizmasının kullanımının eş-bağımlılığın temel bir özelliği olabileceğine işaret etmektedir.
Referanslar
Cermak TL. Diagnostic criteria for codependency. J Psychoactive Drugs 1986; 1(18): 15–20. DOI: https://doi.org/10.1080/02791072.1986.10524475
Prest LA, Benson MJ, Protinsky HO. Family of origin and current relationship influences on codependency. Fam Process 1998; 37(4): 513–528. DOI: https://doi.org/10.1111/j.1545-5300.1998.00513.x
Fuller JA, Warner RM. Family stressors as predictors of codependency. Genet Soc Gen Psychol Monogr 2000; 126(1): 524.
Haaken J. From Al-Anon to ACOA: Codependence and the reconstruction of caregiving. Signs (Chic) 1993; 18(2): 321-345. DOI: https://doi.org/10.1086/494795
O'Gorman P. Codependency explored: A social movement in search of definition and treatment. Psychiatr Q 1993; 64(2): 199-212. DOI: https://doi.org/10.1007/BF01065870
Knudson T M, Terrell HK. Codependency, perceived interparental conflict, and substance abuse in the family of origin. Am J Fam Ther 2012; 40(3): 245–257. DOI: https://doi.org/10.1080/01926187.2011.610725
Zielinski M, Bradshaw S, Mullet N, et al. Codependency and prefrontal cortex functioning: preliminary examination of substance use disorder impacted family members. Am J Addict 2019; 28(5): 367–375. DOI: https://doi.org/10.1111/ajad.12905
Aktaş Özakgül A, Yılmaz S, Koç M, et al. Comparison of nursing and mechanical engineering students’ codependency levels. Addicta: The Turkish Journal on Addictions 2017; 4(1): 63–74. DOI: https://doi.org/10.15805/addicta.2017.4.1.0015
Ançel Gülsüm. Karşılıklı bağımlılık kavramı: hemşirelikle ilişkisi ve karşılıklı bağımlılığı belirleme araçları. Hemşirelikte Araştırma Geliştirme Dergisi 2012; 1(1): 70–78.
Chang SH. Testing a model of codependency for college students in Taiwan based on Bowen’s concept of differentiation. Int J Psychol 2018; 53(2): 107–116. DOI: https://doi.org/10.1002/ijop.12271
Danaeifar M, Azadchehr MJ, Moghani-Bashi Mansourieh A. The relationship between codependency and divorce. Social Welfare Quarterly 2016; 16(61): 87–105.
Fuller JA, Warner R. Family stressors as predictors of codependency. Genet Soc Gen Psychol Monogr 2000; 126(1): 5–22.
Chang S. A cultural perspective on codependency and its treatment. Asia Pac J Couns Psychother 2012; 3(1): 50–60. DOI: https://doi.org/10.1080/21507686.2011.620973
Cramer P. Defense mechanisms: 40 years of empirical research. J Pers Assess 2015; 97(2): 114–122. DOI: https://doi.org/10.1080/00223891.2014.947997
Vaillant GE. Ego mechanisms of defense and personality psychopathology. J Abnorm Psychol 1994; 103(1): 44–50. DOI: https://doi.org/10.1037//0021-843X.103.1.44
Ghaffari-Nejad A, Sheibani F, Raaii F, Pouya F. A psychodynamic study on wives of males addicted to opium. Women’s Health Bull 2017; 4(4): 1-6. DOI: https://doi.org/10.5812/whb.12672
Sayar S, Eghlima M. A comparison of family functionality in addicted and non-addicted married men. Journal of Paramedical Sciences & Rehabilitation 2013; 2(2): 35–41.
Schäfer G. Family functioning in families with alcohol and other drug addiction. Social Policy Journal of New Zealand 2011; 37: 1–17.
Matejevic M, Jovanovic D, Lazarevic V. Functionality of family relationships and parenting style in families of adolescents with substance abuse problems. Procedia Soc Behav Sci 2014; 128: 281–287. DOI: https://doi.org/10.1016/j.sbspro.2014.03.157
Bartholomew K, Horowitz LM. Attachment styles among young adults: a test of a four-category model. J Pers Soc Psychol 1991; 61(2): 226–244. DOI: https://doi.org/10.1037/0022-3514.61.2.226
Bortolon CB, Signor L, Moreira TDC, et al. Family functioning and health issues associated with codependency in families of drug users. Cien Saude Colet 2016; 21: 101–107. DOI: https://doi.org/10.1590/1413-81232015211.20662014
Fairbairn CE, Briley DA, Kang D, et al. A meta-analysis of longitudinal associations between substance use and interpersonal attachment security. Psychol Bull 2018; 144(5): 532–555. DOI: https://doi.org/10.1037/bul0000141
Fridman E. Insecure attachment and drug misuse among women. J Soc Work Pract Addict 2019; 19(3): 223–237. DOI: https://doi.org/10.1080/1533256X.2019.1637229
Levitt A, Leonard KE. Insecure attachment styles, relationship-drinking contexts, and marital alcohol problems: testing the mediating role of relationship-specific drinking-to-cope motives. Psychol Addict Behav 2015; 29(3): 696–705. DOI: https://doi.org/10.1037/adb0000064
Malakçıoğlu C. The mediation model of actual ought self discrepancy between attachment anxiety and codependence. Cyprus Turkish Journal of Psychiatry and Psychology 2019; 1(2): 85–92. DOI: https://doi.org/10.35365/ctjpp.19.1.10
Wells M, Hughes-Glickauf C, Jones R. Codependency: a grass root construct’s relationship to shame-proness, low selfesteem and childhood parentification. Am J Fam Ther 1999; 27(1): 63–71. DOI: https://doi.org/10.1080/019261899262104
Martsolf DS, Hughes-Hammer C, Estok P, Zeller RA. Codependency in male and female helping professionals. Arch Psychiatr Nurs 1999; 13(2): 97–103. DOI: https://doi.org/10.1016/S0883-9417(99)80026-0
Hughes-Hammer C, Martsolf DS, Zeller RA. Development and testing of the codependency assessment tool. Arch Psychiatr Nurs 1998; 12(5): 264–272. DOI: https://doi.org/10.1016/S0883-9417(98)80036-8
Ançel G, Kabakçı E. Psychometric properties of the Turkish Form of Codependency Assessment Tool. Arch Psychiatr Nurs 2009; 23(6): 441–453. DOI: https://doi.org/10.1016/j.apnu.2008.10.004
Andrews G, Singh M, Bond M. The defense style questionnaire. J Nerv Ment Dis 1993; 181(4): 246–256. DOI: https://doi.org/10.1097/00005053-199304000-00006
Yılmaz N, Gençöz T, Ak M. Savunma Biçimleri Testi’nin psikometrik özellikleri: güvenilirlik ve geçerlik çalışması. Turk Psikiyatri Derg 2007; 18(3): 244–253.
Epstein NB, Baldwin LM, Bishop DS. The McMaster Family Assessment Device. J Marital Fam Ther 1983; 9(2): 171–180. DOI: https://doi.org/10.1111/j.1752-0606.1983.tb01497.x
Bulut I. Aile Değerlendirme Ölçeği El Kitabı. Ankara: Hacettepe University Publication, 1990.
Griffin D, Bartholomew K. The metaphysics of measurement: The case of adult attachment. In K. Bartholomew and D. Perlman (Eds.), Attachment Processes in Adulthood: Advances in Personal Relationships (Vol. 5, pp. 17-52). London: Jessica Kingsley Publishers, 1994.
Sümer N, Güngör D. Yetişkin Bağlanma Stilleri Ölçeklerinin Türk örneklemi üzerinde psikometrik değerlendirmesi ve kültürlerarası bir karşılaştırma. Türk Psikoloji Dergisi 1999; 14(43): 71–106.
Bowlby J. Attachment (T.V. Soylu, Trans.). İstanbul: Pinhan Publishing, 2012.
Daire AP, Jacobson L, Carlson RG. Emotional stocks and bonds: A metaphorical model for conceptualizing and treating codependency and other forms of emotional overinvesting. Am J Psychother 2012; 66(3): 259–278. DOI: https://doi.org/10.1176/appi.psychotherapy.2012.66.3.259
Fischer JL, Spann L. Measuring codependency. Alcohol Treat Q 1991; 8(1): 87-100. DOI: https://doi.org/10.1300/J020V08N01_06
Lyon D, Greenberg J. Evidence of codependency in women with an alcoholic parent: Helping out Mr. Wrong. J Pers Soc Psychol 1991; 61(3): 435. DOI: https://doi.org/10.1037//0022-3514.61.3.435
Carson AT, Baker RC. Psychological correlates of codependency in women. Int J Addict 1994; 29(3): 395-407. DOI: https://doi.org/10.3109/10826089409047388
Cullen J, Carr A. Codependency: An empirical study from a systemic perspective. Contemp Fam Ther 1999; 21(4): 505– 526. DOI: https://doi.org/10.1023/A:1021627205565
Morgan JP. What is codependency? J Clin Psychol 1991; 47(5): 720– 729. DOI: https://doi.org/10.1002/1097-4679(199109)47:5<720::AID-JCLP2270470515>3.0.CO;2-5
İndir
Yayınlanmış
Sayı
Bölüm
Lisans
Telif Hakkı (c) 2025 Bağımlılık Dergisi
Bu çalışma Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License ile lisanslanmıştır.
The Journal and content of this website is licensed under the terms of the Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International (CC BY-NC-ND 4.0) License. This is in accordance with the Budapest Open Access Initiative (BOAI) definition of open access. The Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International (CC BY-NC-ND 4.0) allows users to copy, distribute and transmit unmodified article, and make noncommercial use of the article. The CC BY license permits non-commercial re-use of an open access article, as long as the author is properly attributed.
