Çizgi film ve fantastik animasyonlardaki karakterlerinin bağımlılık kapsamında analizi ve çocuklar üzerindeki etkisi
DOI:
https://doi.org/10.51982/bagimli.989329Anahtar Kelimeler:
Animasyon- çizgi film- çocuk- fantastik karakterÖz
Çocukların en sevdiği programlar olarak bilinen çizgi filmler, fantastik animasyonlardaki karakterler, hayatlarının ilk günlerinden itibaren sürekli olarak deneyimledikleri programlar ve karakterler arasındadır. Çünkü çocukların kurgusal dünyaları vardır ve bu tür içerikler kendilerine cazip gelmektedir. Bu durum onların masal dinlemekten, çizgi film izlemekten ve video oyunları oynamaktan hoşlanmalarına neden olmaktadır. Çocukların çizgi filmleri ve fantastik animasyonlardaki karakterleri takip etme nedenleri hala tartışılsa da yaygın görüş çocukların fantastik durumlar ve gerçek arasında tam bir ayrım yapamamalarından kaynaklandığıdır. Fantastik animasyonlardaki karakterlerin veya kahramanlarının gerçek olduğunu düşünmek çocukların fantastik olaylara olan inancını etkileyerek küçük çocukların gelişimini, davranışlarını ve günlük aktivitelerini etkileyebilir. Ortaya çıkabilecek sorunlar, erken dönemde tespit edilerek gereken önlemler alınmadığında problemlerin yetişkinliğe kadar devam edebileceği belirtilmektedir. Bu derleme makalede, çizgi film ve fantastik animasyonlardaki karakterlerin bağımlılık kapsamında analizi ve çocuklar üzerindeki etkilerinin bilişsel, fiziksel, sosyal ve duygusal gelişim kapsamında değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Konuyla ilgili alanyazında belirtilen verilerin bütünleştirilmesi ve elde edilen bilgiler çerçevesinde birtakım önerilerde bulunulması hedeflenmiştir.
Referanslar
Woolley JD, Ghossainy ME. Revisiting the fantasy-reality distinction: children as naïve skeptics. Child Dev 2013; 84(5): 1496–1510. DOI: https://doi.org/10.1111/cdev.12081
Piaget J. The Child’s Conception of Physical Causality. London: Routledge & Kegan Paul, 1929.
Martarelli CS, Mast FW, Läge D, Roebers CM. The distinction between real and fictional worlds: investigating individual differences in fantasy understanding. Cogn Dev 2015; 36: 111–126. DOI: https://doi.org/10.1016/j.cogdev.2015.10.001
Erdoğan S, Baran G. A study of parents regarding television watching habits of their children in the four-six age group. Soc Sci 2008; 3(3): 245–248.
Gonçalves S, Ferreira R, Conceição EM, et al. The impact of exposure to cartoons promoting healthy eating on children’s food preferences and choices. J Nutr Educ Behav 2018; 50(5): 451–457. DOI: https://doi.org/10.1016/j.jneb.2017.12.015
Huston AC, Wright JC, Marquis J, Green SB. How young children spend their time: television and other activities. Dev Psychol 1999; 35(4): 912–925. DOI: https://doi.org/10.1037//0012-1649.35.4.912
Öztürk C, Karayağız Muslu G. Okul öncesi dönemdeki çocukların televizyon izleme durumları ve bunu etkileyen incelemesi. Milli Eğitim Dergisi 2007; 175: 116–128.
Kalan ÖG. Medya okuryazarlığı ve okul öncesi çocuk: ebeveynlerin medya okuryazarlığı bilinci üzerine bir araştırma. İstanbul Üniversitesi İletişim Fakültesi Hakemli Dergisi 2010; 1(39): 59–73.
Adak N. Bir sosyalizasyon aracı olarak televizyon ve şiddet. Bilgi Dergisi 2004; 30: 27–38.
Middleton Y, Vanterpool SM. TV cartoons: do children think they are real. ERIC 1999; ED437207: 1–13.
Klein H, Shiffman KS. Messages about physical attractiveness in animated cartoons. Body Image 2006; 3(4): 353–363. DOI: https://doi.org/10.1016/j.bodyim.2006.08.001
Li H, Boguszewski K, Lillard AS. Can that really happen? Children’s knowledge about the reality status of fantastical events in television. J Exp Child Psychol 2015; 139: 99–114. DOI: https://doi.org/10.1016/j.jecp.2015.05.007
Bourchier A, Davis A. Individual and developmental differences in children’s understanding of the fantasy-reality distinction. Br J Dev Psychol 2000; 18(3): 353–368. DOI: https://doi.org/10.1348/026151000165742
Bourchier A, Davis A. The influence of availability and affect on children’s pretence. Br J Dev Psychol 2000; 18(1): 137–156. DOI: https://doi.org/10.1348/026151000165526
Sayfan L, Lagattuta KH. Scaring the monster away: what children know about managing fears of real and imaginary creatures. Child Dev 2009; 80(6): 1756–1774. DOI: https://doi.org/10.1111/j.1467-8624.2009.01366.x
Samuels A, Taylor M. Children’s ability to distinguish fantasy events from real-life events. Br J Dev Psychol 1994; 12(4): 417–427. DOI: https://doi.org/10.1111/j.2044-835X.1994.tb00644.x
Ekici FY. Çizgi filmlerin çocuklar üzerindeki etkilerine ilişkin çok boyutlu bir değerlendirme. Türk-İslam Dünyası Sosyal Araştırmalar Dergisi 2015; 2(5): 70–84. DOI: https://doi.org/10.16989/TIDSAD.96
Akyüz E. Çocuğun Bilgi Edinme ve Zararlı Yayınlara Karşı Korunma Hakkı. I. Türkiye Çocuk ve Medya Kongresi Bildiriler Kitabı, 2013: 115–132.
Mares M-L, Pan Z. Effects of Sesame Street: a meta-analysis of children’s learning in 15 countries. J Appl Dev Psychol 2013, 34(3): 140–151. DOI: https://doi.org/10.1016/j.appdev.2013.01.001
Kostyrka-Allchorne K, Cooper NR, Simpson A. The relationship between television exposure and children’s cognition and behaviour: a systematic review. Dev Rev 2017; 44: 19–58. DOI: https://doi.org/10.1016/j.dr.2016.12.002
Christakis DA, Zimmerman FJ, DiGiuseppe DL, McCarty CA. Early television exposure and subsequent attentional problems in children. Pediatrics 2004; 113(4): 708–713. DOI: https://doi.org/10.1542/peds.113.4.708
Nathanson AI, Aladé F, Sharp ML, et al. The relation between television exposure and executive function among preschoolers. Dev Psychol 2014; 50(5): 1497–1506. DOI: https://doi.org/10.1037/a0035714
Shin N. Exploring pathways from television viewing to academic achievement in school age children. J Genet Psychol 2004; 165(4): 367–382. DOI: https://doi.org/10.3200/GNTP.165.4.367-382
Baydar N, Kağitçibaşi Ç, Küntay AC, Gökşen F. Effects of an educational television program on preschoolers: variability in benefits. J Appl Dev Psychol 2008; 29(5): 349–60. DOI: https://doi.org/10.1016/j.appdev.2008.06.005
Roberts DF, Bachen CM, Hornby MC, Hernandez-Ramos P. Reading and television: predictors of reading achievement at different age levels. Commun Res 1984; 11(1): 9–49. DOI: https://doi.org/10.1177/009365084011001002
Carrick N, Quas JA. Effects of discrete emotions on young children’s ability to discern fantasy and reality. Dev Psychol 2006; 42(6): 1278–1288. DOI: https://doi.org/10.1037/0012-1649.42.6.1278
Robinson TN, Wilde ML, Navracruz LC, Haydel KF, Varady A. Effects of reducing children’s television and video game use on aggressive behavior: a randomized controlled trial. Arch Pediatr Adolesc Med 2001; 155(1): 17–23. DOI: https://doi.org/10.1001/archpedi.155.1.17
Özmert EN, İnce T, Pektas A, Özdemir R, Ückardes Y. Behavioral correlates of television viewing in young adolescents in Turkey. Indian Pediatr 2011; 48(3): 229–231. DOI: https://doi.org/10.1007/s13312-011-0048-3
Huesmann LR, Moise-Titus J, Podolski C-L, Eron LD. Longitudinal relations between children’s exposure to TV violence and their aggressive and violent behavior in young adulthood: 1977-1992. Dev Psychol 2003; 39(2): 201–221. DOI: https://doi.org/10.1037/0012-1649.39.2.201
Pagani LS, Fitzpatrick C, Barnett TA, Dubow E. Prospective associations between early childhood television exposure and academic, psychosocial, and physical well-being by middle childhood. Arch Pediatr Adolesc Med 2010; 164(5): 425–431. DOI: https://doi.org/10.1001/archpediatrics.2010.50
Wright JC, Huston AC, Murphy KC, et al. The relations of early television viewing to school readiness and vocabulary of children from low-income families: the early window project. Child Dev 2001; 72(5): 1347–1366. DOI: https://doi.org/10.1111/1467-8624.t01-1-00352
Hancox RJ, Milne BJ, Poulton R. Association of television viewing during childhood with poor educational achievement. Arch Pediatr Adolesc Med 2005; 159(7): 614–618. DOI: https://doi.org/10.1001/archpedi.159.7.614
Verlinden M, Tiemeier H, Hudziak JJ, et al. Television viewing and externalizing problems in preschool children: the generation r study. Arch Pediatr Adolesc Med 2012; 166(10): 919–925. DOI: https://doi.org/10.1001/archpediatrics.2012.653
Yousef S, Eapen V, Zoubeidi T, Mabrouk A. Behavioral correlation with television watching and videogame playing among children in the United Arab Emirates. Int J Psychiatry Clin Pract 2014; 18(3): 203–207. DOI: https://doi.org/10.3109/13651501.2013.874442
Kirsh SJ. Cartoon violence and aggression in youth. Aggress Violent Behav 2006; 11(6): 547–557. DOI: https://doi.org/10.1016/j.avb.2005.10.002
Bandura A. Influence of models’ reinforcement contingencies on the acquisition of imitative responses. J Pers Soc Psychol 1965; 1(6): 589–595. DOI: https://doi.org/10.1037/h0022070
Hicks DJ. Effects of co-observer’s sanctions and adult presence on imitative aggression. Child Dev 1968; 39(1): 303–309. DOI: https://doi.org/10.2307/1127381
Cantor J, Wilson BJ. Media and violence: intervention strategies for reducing aggression. Media Psychol 2003; 5(4): 363–403. DOI: https://doi.org/10.1207/S1532785XMEP0504_03
American Academy of Pediatrics. Children, adolescents, and television. Pediatrics 2001; 107(2): 423–426. DOI: https://doi.org/10.1542/peds.107.2.423
İndir
Yayınlanmış
Sayı
Bölüm
Lisans
Telif Hakkı (c) 2025 Bağımlılık Dergisi
Bu çalışma Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License ile lisanslanmıştır.
The Journal and content of this website is licensed under the terms of the Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International (CC BY-NC-ND 4.0) License. This is in accordance with the Budapest Open Access Initiative (BOAI) definition of open access. The Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International (CC BY-NC-ND 4.0) allows users to copy, distribute and transmit unmodified article, and make noncommercial use of the article. The CC BY license permits non-commercial re-use of an open access article, as long as the author is properly attributed.
